The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
No traves la kuedra muncho ke se aranka
Don't pull the rope too hard or it will snap.
Los anyos ke bivi no los va bivir mas
The years I have lived, I will not live again.
Yaşadığım yıllar, bir daha yaşamayacağım.
Los años que he vivido, no volveré a vivir.
בשנים שחייתי, לא אחיה שוב.
Les années que j'ai vécues, je ne vivrai plus.
Gli anni che ho vissuto, non li rivivrò.
Os anos que vivi, não voltarei a viver.
Τα χρόνια που έχω ζήσει, δεν θα ξαναζήσω.
السنوات التي عشتها، لن أعيش مرة أخرى.
La mujer guadra el sekreto ke no save
A woman keeps the secret she doesn't know.
Kadın bilmediği sırrı saklar.
La mujer guarda el secreto que no sabe.
האישה שומרת את הסוד שהיא אינה יודעת.
La femme garde le secret qu'elle ne connaît pas.
La donna custodisce il segreto che non conosce.
A mulher guarda o segredo que não sabe.
Η γυναίκα κρατά το μυστικό που δεν ξέρει.
المرأة تحفظ السرّ الذي لا تعرفه.
La ke se alava kon su boka es loka
He who praises himself with his own mouth is a fool.
Kendisini kendi ağzıyla öven aptaldır.
El que se alaba a sí mismo con su propia boca es un tonto.
מי שמהלל את עצמו בפיו הוא שוטה.
Celui qui se loue de sa propre bouche est un insensé.
Chi si loda con la propria bocca è uno sciocco.
Aquele que se elogia com a própria boca é um tolo.
Αυτός που επαινεί τον εαυτό του με το ίδιο του το στόμα είναι ανόητος.
من يمدح نفسه بفمه هو أحمق.
A karne dura diente agudo
Tough meat calls for a sharp tooth.
Sert et keskin bir diş gerektirir.
La carne dura requiere un diente afilado.
בשר קשה דורש שן חדה.
La viande dure nécessite une dent tranchante.
La carne dura richiede un dente affilato.
Carne dura exige um dente afiado.
Το σκληρό κρέας απαιτεί κοφτερό δόντι.
يتطلب اللحم القاسي سنًا حادًا.
Detras de kada mujer komicha ay un ombre haragan i tembel ke la kita loka
Behind every nagging woman is a lazy, idle man who drives her crazy.
Her dırdırcı kadının arkasında onu çıldırtan tembel, tembel bir adam vardır.
Detrás de cada mujer regañona hay un hombre perezoso y ocioso que la vuelve loca.
מאחורי כל אישה מציקה עומד גבר עצלן ובטלן שמשגע אותה.
Derrière chaque femme lancinante se cache un homme paresseux et oisif qui la rend folle.
Dietro ogni donna assillante c'è un uomo pigro e ozioso che la fa impazzire.
Atrás de cada mulher irritante há um homem preguiçoso e ocioso que a deixa louca.
Πίσω από κάθε γκρινιάρα γυναίκα βρίσκεται ένας τεμπέλης, τεμπέλης άντρας που την τρελαίνει.
وراء كل امرأة مزعجة رجل كسول عاطل يقودها إلى الجنون.
Akel se yama alegre i kontente, el ke tiene plazer del prospero del d’enfrente
Don't look at his face,look at his grace.
Yüzüne bakma, zarafetine bak.
No mires su rostro,mira su gracia.
אל תסתכלו על הפנים שלו,תסתכלו על החסד שלו.
Ne regardez pas son visage,regardez sa grâce.
Non guardare la sua faccia,guarda la sua grazia.
Não olhe para o rosto dele,olhe para a graça dele.
Μην κοιτάς το πρόσωπό του,κοίτα τη χάρη του.
لا تنظر إلى وجهه،انظر إلى نعمته.
El lugar del ombre es la plasa i de la mujer es la kaza
A man's place is the square (marketplace) and a woman's place is the home.
Bir erkeğin yeri meydandır (pazar yeri) ve bir kadının yeri evdir.
El lugar de un hombre es la plaza (mercado) y el lugar de una mujer es el hogar.
מקומו של הגבר הוא הכיכר (השוק) ומקומה של האישה הוא הבית.
La place d'un homme est la place (marché) et la place d'une femme est la maison.
Il posto di un uomo è la piazza (mercato) e il posto di una donna è la casa.
O lugar de um homem é a praça (mercado) e o lugar de uma mulher é a casa.
Η θέση του άνδρα είναι η πλατεία (αγορά) και η θέση της γυναίκας είναι το σπίτι.
مكان الرجل هو الساحة (السوق) ومكان المرأة هو المنزل.
Kon paras los mudos kantan
Money makes mutes sing too.
Para dilsizlere de şarkı söyletir.
El dinero también hace cantar a los mudos.
כסף גורם גם לאילמים לשיר.
L'argent fait chanter les muets aussi.
Anche i soldi fanno cantare i muti.
O dinheiro também faz com que os mudos cantem.
Τα χρήματα κάνουν και τους βουβούς να τραγουδούν.
المال يجعل البكم يغنون أيضًا.
Dos gayos en una kaza no kaven
Two roosters don't fit in one house.
İki horoz bir eve sığmaz.
Dos gallos no caben en una casa.
שני תרנגולים לא נכנסים לבית אחד.
Deux coqs ne rentrent pas dans une maison.
Due galli non entrano in una casa.
Dois galos não cabem na mesma casa.
Δύο κόκορες δεν χωράνε σε ένα σπίτι.
ديكان لا يتناسبان في منزل واحد.
De tal palo tala estiya, de tal padre tal ijo
From such a tree, such a splinter; like father, like son.
Böyle bir ağaçtan, böyle bir kıymık; baba gibi, oğul gibi.
De tal árbol, tal astilla; como padre, como hijo.
מעץ כזה, כזה קיסם; כמו אבא, כמו בן.
D'un tel arbre, d'une telle écharde ; comme père, comme fils.
Da un tale albero, una tale scheggia; come padre, come figlio.
De tal árvore, tal lasca; como pai, como filho.
Από ένα τέτοιο δέντρο, μια τέτοια θραύση, σαν πατέρας, σαν γιος.
من مثل هذه الشجرة، مثل هذه الشظية ؛ مثل الأب، مثل الابن.
El eskaso no tiene deskanso
The needy have no rest.
Yoksulların dinlenecek yeri yoktur.
Los necesitados no tienen descanso.
לנזקקים אין מנוחה.
Les nécessiteux n'ont pas de repos.
I bisognosi non hanno riposo.
Os necessitados não têm descanso.
Οι άποροι δεν έχουν ανάπαυση.
لا يستريح المحتاجون.
La mujer es komo la uva, kuando se aruga se aze mas dulse i mas savroza
A woman is like a grape: when she wrinkles, she becomes sweeter and tastier.
Bir kadın üzüm gibidir: kırıştığında daha tatlı ve lezzetli olur.
Una mujer es como una uva: cuando se arruga, se vuelve más dulce y sabrosa.
אישה היא כמו ענב: כשהיא מתקמטת, היא נעשית מתוקה וטעימה יותר.
Une femme est comme un raisin : quand elle se froisse, elle devient plus douce et plus savoureuse.
Una donna è come un acino d'uva: quando si raggrinzisce, diventa più dolce e gustosa.
Uma mulher é como uma uva: quando ela enruga, ela se torna mais doce e saborosa.
Η γυναίκα είναι σαν το σταφύλι: όταν ζαρώνει, γίνεται πιο γλυκιά και πιο νόστιμη.
المرأة مثل العنب: عندما تتجعد، تصبح أحلى وألذ.
El korason no esta siempre de akordo kon el meoyo
The heart is not always in agreement with the brain.
Kalp her zaman beyinle aynı fikirde değildir.
El corazón no siempre está de acuerdo con el cerebro.
הלב לא תמיד מסכים עם המוח.
Le cœur n'est pas toujours en accord avec le cerveau.
Il cuore non è sempre in accordo con il cervello.
O coração nem sempre está de acordo com o cérebro.
Η καρδιά δεν είναι πάντα σε συμφωνία με τον εγκέφαλο.
لا يتفق القلب دائمًا مع الدماغ.
Padre i Madre es una vez
Father and Mother is only once.
Anne ve baba bir kez olur.
Padre y Madre es solo una vez.
אבא ואמא יש רק פעם אחת.
Le père et la mère ne sont qu'une seule fois.
Il padre e la madre lo sono solo una volta.
Pai e Mãe são apenas uma vez.
Ο Πατέρας και η Μητέρα είναι μόνο μία φορά.
الأب والأم مرة واحدة فقط.
No ay ombre sin solombra
There is no man without a shadow (a flaw).
Gölgesi (kusuru) olmayan insan yoktur.
No hay hombre sin sombra (un defecto).
אין אדם ללא צל (פגם).
Il n'y a pas d'homme sans ombre (un défaut).
Non c'è uomo senza ombra (un difetto).
Não há homem sem sombra (uma falha).
Δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς σκιά (ελάττωμα).
لا يوجد إنسان بلا ظل (عيب).
Kuando los echos avlan, las palavras sovran
When the work talks,words are unnecessary.
İş konuşurken kelimeler gereksizdir.
Cuando el trabajo habla,las palabras son innecesarias.
כשהעבודה מדברת,מילים אינן נחוצות.
Lorsque le travail parle,les mots sont inutiles.
Quando il lavoro parla,le parole non sono necessarie.
Quando o trabalho fala,as palavras são desnecessárias.
Όταν η εργασία μιλάει,τα λόγια είναι περιττά.
عندما يتحدث العمل، تكون الكلمات غير ضرورية.
Mil penseryos no pagan una devda
A thousand worries do not pay a debt.
Binlerce endişe borcunu ödemez.
Mil preocupaciones no pagan una deuda.
אלף דאגות לא משלמות חוב.
Mille soucis ne paient pas une dette.
Mille preoccupazioni non pagano un debito.
Mil preocupações não pagam uma dívida.
Χίλιες ανησυχίες δεν πληρώνουν ένα χρέος.
ألف قلق لا يدفعون دينًا.
La ke amariyo vistyo de su ermozura se trivio
She who dressed in yellow dared (to show) her beauty.
Sarı giyinen kadın güzelliğini göstermeye cüret etti.
La que se vestía de amarillo se atrevía a mostrar su belleza.
היא שהתלבשה בצהוב העזה (כדי להראות) את יופיה.
Celle qui s'habillait en jaune osait (montrer) sa beauté.
Lei che vestiva di giallo osava (mostrare) la sua bellezza.
Ela, que se vestia de amarelo, ousou (mostrar) sua beleza.
Αυτή που ντυνόταν στα κίτρινα τόλμησε (να δείξει) την ομορφιά της.
تجرأت التي كانت ترتدي اللون الأصفر (لإظهار) جمالها.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageWe use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy