Refranes en ladino

Turn the enemy into a friend.

Düşmanı dost et.

Haz del enemigo un amigo.

עשה את האויב לידיד.

Fais de l'ennemi un ami.

Trasforma il nemico in amico.

Faz do inimigo um amigo.

Κάνε τον εχθρό φίλο.

اجعل العدوّ صديقًا.

He has no children, yet grandchildren cry for him.

Çocuğu yok, ama torunları ona ağlıyor.

No tiene hijos, pero los nietos lloran por él.

אין לו ילדים, אך נכדים בוכים עליו.

Il n'a pas d'enfants, et pourtant ses petits-enfants le pleurent.

Non ha figli, eppure i nipoti piangono per lui.

Não tem filhos, mas os netos choram por ele.

Παιδιά δεν έχει, μα τα εγγόνια τον κλαίνε.

ليس له أبناء، ومع ذلك يبكي عليه الأحفاد.

From mouth to mouth, one gets all the way to Rome (by asking, you can find your way anywhere).

Ağızdan ağıza Roma'ya kadar gidilir (sora sora Bağdat bulunur).

De boca en boca se llega hasta Roma (preguntando se llega a cualquier parte).

מפה לפה מגיעים עד רומא (מי ששואל מגיע לכל מקום).

De bouche en bouche, on va jusqu'à Rome (en demandant son chemin, on arrive partout).

Di bocca in bocca si arriva fino a Roma (chiedendo si arriva ovunque).

De boca em boca se chega até Roma (perguntando, chega-se a qualquer lugar).

Από στόμα σε στόμα φτάνει κανείς μέχρι τη Ρώμη (ρωτώντας βρίσκεις τον δρόμο παντού).

من فمٍ إلى فم يصل المرء إلى روما (بالسؤال يصل المرء إلى أي مكان).

He who gives a little coin plays the little whistle (he who pays calls the tune).

Parayı veren düdüğü çalar.

El que da una monedita toca el pito (quien paga manda).

מי שנותן מטבע קטן מנגן בחליל הקטן (מי שמשלם קובע).

Celui qui donne une petite pièce joue du petit sifflet (qui paie commande).

Chi dà una monetina suona il fischietto (chi paga comanda).

Quem dá uma moedinha toca o apito (quem paga manda).

Όποιος δίνει ένα νομισματάκι παίζει τη σφυρίχτρα (όποιος πληρώνει διατάζει).

من يعطي قطعة نقد صغيرة ينفخ في الصفّارة (من يدفع هو من يأمر).

The snotty one mocks the scabby one (the pot calling the kettle black).

Sümüklü, uyuzla alay eder (kendi kusurunu görmeden başkasını eleştirir).

El mocoso se burla del tiñoso (critica en otro lo que uno mismo tiene).

הנזלתי לועג לגרדתי (מבקר באחר את מה שיש בו עצמו).

Le morveux se moque du teigneux (c'est l'hôpital qui se moque de la charité).

Il moccioso si fa beffe del tignoso (bue che dice cornuto all'asino).

O ranhoso zomba do sarnento (o roto a falar do esfarrapado).

Ο μυξιάρης περιγελά τον ψωριάρη (κατηγορεί στον άλλον ό,τι έχει ο ίδιος).

صاحب المخاط يسخر من المصاب بالجرب (ينتقد في غيره ما فيه هو).

May his star fall (a curse / wish for bad luck).

Yıldızı düşsün (beddua).

Que le caiga su estrella (una maldición).

שכוכבו ייפול (קללה).

Que son étoile tombe (une malédiction).

Che la sua stella cada (una maledizione).

Que a sua estrela caia (uma maldição).

Το αστέρι του να πέσει (κατάρα).

ليسقط نجمه (دعاء بالشرّ).

He made us into rags and tatters (ruined us). (uncertain)

Bizi paçavra ve lime lime etti (mahvetti).

Nos hizo harapos y jirones (nos arruinó).

הוא עשה מאתנו סמרטוטים וקרעים (הרס אותנו).

Il nous a mis en haillons et en lambeaux (il nous a ruinés).

Ci ha ridotti a stracci e brandelli (ci ha rovinati).

Fez de nós trapos e farrapos (arruinou-nos).

Μας έκανε κουρέλια και κομμάτια (μας κατέστρεψε).

جعلنا خِرَقًا وأشلاء (دمّرنا).

Money is earned with money.

Para para kazandırır.

El dinero se gana con dinero.

כסף מרוויחים בכסף.

L'argent se gagne avec de l'argent.

I soldi si fanno con i soldi.

Dinheiro ganha-se com dinheiro.

Τα λεφτά κερδίζονται με λεφτά.

المال يُكسب بالمال.

The lazy tailor loses the needle and the thimble.

Tembel terzi iğnesini de yüksüğünü de kaybeder.

El sastre perezoso pierde la aguja y el dedal.

החייט העצלן מאבד את המחט ואת הכובעון.

Le tailleur paresseux perd l'aiguille et le dé.

Il sarto pigro perde l'ago e il ditale.

O alfaiate preguiçoso perde a agulha e o dedal.

Ο τεμπέλης ράφτης χάνει τη βελόνα και τη δαχτυλήθρα.

الخياط الكسول يضيّع الإبرة والكشتبان.

The camel doesn't see its own hump.

Deve kendi hörgücünü görmez.

El camello no ve su propia joroba.

הגמל לא רואה את הדבשת שלו.

Le chameau ne voit pas sa propre bosse.

Il cammello non vede la propria gobba.

O camelo não vê a sua própria corcova.

Η καμήλα δεν βλέπει τη δική της καμπούρα.

الجمل لا يرى سنامه.

Crooked face, straight fortune.

Yüzü eğri, talihi doğru.

Cara torcida, ventura derecha.

פנים עקומות, מזל ישר.

Visage de travers, fortune droite.

Faccia storta, fortuna dritta.

Cara torta, sorte direita.

Στραβό πρόσωπο, ίσια τύχη.

وجه أعوج وحظّ مستقيم.

Enduring the bad, hoping for the good.

Kötüye katlanıp iyiyi beklemek.

Soportando lo malo, esperando lo bueno.

סובלים את הרע, מצפים לטוב.

Supporter le mal en espérant le bien.

Sopportando il male, sperando nel bene.

Suportando o mal, esperando o bem.

Υπομένοντας το κακό, προσμένοντας το καλό.

نحتمل السيّئ وننتظر الخير.

For doing good you need knowledge, and for enduring bad you need patience.

İyilik için bilgi, kötülüğe katlanmak için sabır gerekir.

Para el bien se necesita sabiduría y para el mal, paciencia.

לעשות טוב צריך ידע, ולשאת רע צריך סבלנות.

Pour le bien il faut du savoir, et pour le mal de la patience.

Per il bene serve sapienza, e per il male pazienza.

Para o bem é preciso saber, e para o mal, paciência.

Για το καλό χρειάζεται γνώση και για το κακό υπομονή.

للخير يلزم العلم، وللشرّ يلزم الصبر.

Even though he didn't sell out in his own time, he will sell you out. (uncertain)

Kendi zamanında satılmamış olsa da seni satar.

Aunque no se vendió en su tiempo, te vende a ti.

אף שלא מכר את עצמו בימיו, הוא ימכור אותך.

Bien qu'il ne se soit pas vendu en son temps, il te vend, toi.

Anche se non si è venduto ai suoi tempi, vende te.

Embora não se tenha vendido no seu tempo, vende-te a ti.

Αν και δεν πουλήθηκε στην εποχή του, σε πουλά εσένα.

وإن لم يبع نفسه في زمانه، فإنه يبيعك أنت.

Mother and daughter are like a stone in a ring (inseparable, a precious bond).

Anne ile kız yüzükteki taş gibidir (ayrılmaz, değerli bir bağ).

Madre e hija son como la piedra en el anillo (inseparables, un vínculo precioso).

אם ובת הן כאבן בטבעת (בלתי נפרדות, קשר יקר).

Mère et fille sont comme la pierre dans la bague (inséparables, un lien précieux).

Madre e figlia sono come la pietra nell'anello (inseparabili, un legame prezioso).

Mãe e filha são como a pedra no anel (inseparáveis, um laço precioso).

Μητέρα και κόρη είναι σαν πέτρα στο δαχτυλίδι (αχώριστες, ένας πολύτιμος δεσμός).

الأم وابنتها كالحجر في الخاتم (لا تنفصلان، رابطة ثمينة).

Stay with those who bite, not with those who have been bitten.

Isıranlarla ol, ısırılanlarla değil.

Quédate con los que muerden y no con los que han sido mordidos.

היה עם אלה שנושכים ולא עם אלה שננשכו.

Reste avec ceux qui mordent, pas avec ceux qui ont été mordus.

Stai con quelli che mordono e non con quelli che sono stati morsi.

Fica com os que mordem e não com os que foram mordidos.

Μείνε με αυτούς που δαγκώνουν και όχι με αυτούς που δαγκώθηκαν.

كن مع الذين يعضّون لا مع الذين عُضّوا.