The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
No traves la kuedra muncho ke se aranka
Don't pull the rope too hard or it will snap.
Ombre muerto no aze gerra
A dead man makes no war.
Ölü bir adam savaşmaz.
Un muerto no hace la guerra.
אדם מת לא עושה מלחמה.
Un mort ne fait pas la guerre.
Un morto non fa la guerra.
Um homem morto não faz guerra.
Ένας νεκρός δεν κάνει πόλεμο.
الرجل الميت لا يصنع حرباً.
Ande ay amor ay dolor
Where there's love there's pain.
Aşkın olduğu yerde acı da vardır.
Donde hay amor hay dolor.
איפה שיש אהבה יש כאב.
Là où il y a de l'amour, il y a de la douleur.
Dove c'è amore c'è dolore.
Onde há amor, há dor.
Όπου υπάρχει αγάπη υπάρχει πόνος.
حيث يوجد الحب يوجد الألم.
El Leon se konose de la unya
The lion is known by its claw.
Aslan pençesiyle bilinir.
El león es conocido por su garra.
האריה ידוע בציפורניו.
Le lion est connu par sa griffe.
Il leone è conosciuto per il suo artiglio.
O leão é conhecido pela sua garra.
Το λιοντάρι είναι γνωστό από το νύχι του.
يُعرف الأسد بمخلبه.
En kada kaza i en kada kashon ay un dolor de korason
In every house and in every drawer there is a heartache.
Her evde ve her çekmecede bir gönül yarası var.
En cada casa y en cada cajón hay una angustia.
בכל בית ובכל מגירה יש כאב לב.
Dans chaque maison et dans chaque tiroir, il y a un chagrin d'amour.
In ogni casa e in ogni cassetto c'è un dolore.
Em cada casa e em cada gaveta há uma mágoa.
Σε κάθε σπίτι και σε κάθε συρτάρι υπάρχει ένας πόνος στην καρδιά.
في كل منزل وفي كل درج هناك وجع في القلب.
La kaza no save ni riko ni prove
The house knows neither rich nor poor.
Ev ne zengini ne de fakiri tanıyor.
La casa no conoce ni ricos ni pobres.
הבית יודע לא עשיר ולא עני.
La maison ne connaît ni riche ni pauvre.
La casa non conosce né ricchi né poveri.
A casa não conhece ricos nem pobres.
Το σπίτι δεν γνωρίζει ούτε πλούσιους ούτε φτωχούς.
المنزل لا يعرف الأغنياء ولا الفقراء.
De una roza no se aze korona
A crown is not made from a single rose.
Taç tek bir gülden yapılmaz.
Una corona no está hecha de una sola rosa.
כתר אינו עשוי מוורד אחד.
Une couronne n'est pas faite d'une seule rose.
Una corona non è fatta di una sola rosa.
Uma coroa não é feita de uma única rosa.
Μια κορώνα δεν είναι κατασκευασμένη από ένα μόνο τριαντάφυλλο.
التاج ليس مصنوعًا من وردة واحدة.
No ay mas sodro del ke no kere oyir
There is no one deafer than he who does not want to hear.
Duymak istemeyenden daha sağır yoktur.
No hay nadie más sordo que el que no quiere oír.
אין חירש יותר ממי שלא רוצה לשמוע.
Je sais qu’il n’y a pas plus sourd que celui qui ne veut pas entendre.
Non c'è nessuno più debole di colui che non vuole sentire.
Não há ninguém mais indiferente do que aquele que não quer ouvir.
Δεν υπάρχει κανείς πιο κουφός από αυτόν που δεν θέλει να ακούσει.
لا يوجد أحد أصم من الذي لا يريد أن يسمع.
La mujer baylando el marido yorando
The wife dances while the husband cries.
Koca ağlarken kadın dans eder.
La mujer baila mientras el marido llora.
האישה רוקדת בעוד הבעל בוכה.
La femme danse pendant que le mari pleure.
La moglie balla mentre il marito piange.
A esposa dança enquanto o marido chora.
Η σύζυγος χορεύει ενώ ο σύζυγος κλαίει.
ترقص الزوجة بينما يبكي الزوج.
Boka dulse avre puertas de fierro
A sweet mouth opens iron doors.
Tatlı bir ağız demir kapıları açar.
Una boca dulce abre puertas de hierro.
פה מתוק פותח דלתות ברזל.
Une bouche sucrée ouvre des portes en fer.
Una bocca dolce apre porte di ferro.
Uma boca doce abre portas de ferro.
Ένα γλυκό στόμα ανοίγει σιδερένιες πόρτες.
الفم الحلو يفتح الأبواب الحديدية.
Las desgrasias nunka no vienen solas
Disasters never come alone.
Felaketler asla yalnız gelmez.
Los desastres nunca vienen solos.
אסונות אף פעם לא מגיעים לבד.
Les catastrophes ne viennent jamais seules.
I disastri non arrivano mai da soli.
Os desastres nunca vêm sozinhos.
Οι καταστροφές δεν έρχονται ποτέ μόνες.
الكوارث لا تأتي وحدها.
No le mires la kara, mirale la grasya
When the work talks,words are unnecessary.
İş konuşurken kelimeler gereksizdir.
Cuando el trabajo habla,las palabras son innecesarias.
כשהעבודה מדברת,מילים אינן נחוצות.
Lorsque le travail parle,les mots sont inutiles.
Quando il lavoro parla,le parole non sono necessarie.
Quando o trabalho fala,as palavras são desnecessárias.
Όταν η εργασία μιλάει,τα λόγια είναι περιττά.
عندما يتحدث العمل، تكون الكلمات غير ضرورية.
Riyir kon todos, yorar solos
Laugh with everyone, cry alone.
Herkesle gülün, yalnız ağlayın.
Ríe con todos, llora solo.
לצחוק עם כולם, לבכות לבד.
Riez avec tout le monde, pleurez seul.
Ridi con tutti, piangi da solo.
Ria com todos, chore sozinho.
Να γελάς με όλους, να κλαις μόνος.
اضحك مع الجميع، ابكي بمفردك.
Lo ke ven los ojos, no se olvida el korason
What the eyes see, the heart does not forget.
Gözlerin gördüğünü, kalp unutmaz.
Lo que los ojos ven, el corazón no lo olvida.
מה שהעיניים רואות, הלב לא שוכח.
Ce que les yeux voient, le cœur ne l'oublie pas.
Ciò che gli occhi vedono, il cuore non dimentica.
O que os olhos vêem, o coração não esquece.
Αυτό που βλέπουν τα μάτια, η καρδιά δεν το ξεχνά.
ما تراه العيون، لا ينسى القلب.
Las ideas son komo pulgas, saltan de uno al otro ma no pikan a todos
Ideas are like fleas: they jump from one person to another, but they don't bite everyone.
Fikirler pireler gibidir: bir kişiden diğerine atlarlar, ancak herkesi ısırmazlar.
Las ideas son como las pulgas: saltan de una persona a otra, pero no muerden a todos.
רעיונות הם כמו פרעושים: הם קופצים מאדם אחד לשני, אבל הם לא נושכים את כולם.
Les idées sont comme les puces : elles sautent d'une personne à l'autre, mais elles ne mordent pas tout le monde.
Le idee sono come le pulci: saltano da una persona all'altra, ma non mordono tutti.
As ideias são como pulgas: saltam de uma pessoa para outra, mas não mordem a todos.
Οι ιδέες είναι σαν τους ψύλλους: πηδούν από το ένα άτομο στο άλλο, αλλά δεν δαγκώνουν τους πάντες.
الأفكار مثل البراغيث: تقفز من شخص إلى آخر، لكنها لا تعض الجميع.
Mas le das kara, mas demanda
The more you give face (indulge), the more (s)he demands.
Yüzünüzü ne kadar çok gösterirseniz (şımartırsanız), o da o kadar çok şey talep eder.
Cuanto más das la cara (complacer), más exige.
ככל שאתה נותן פנים (להתפנק), יותר (ים)הוא דורש.
Plus vous donnez du visage (se livrer), plus il exige.
Più si dà faccia (indulgere), più (s)chiede.
Quanto mais você dá cara (se entrega), mais ele (a) exige.
Όσο περισσότερο δίνεις πρόσωπο (ικανοποιείς), τόσο περισσότερα απαιτεί.
كلما أعطيت وجهًا (انغمس)، كلما طلب المزيد.
Lo mio es tuyo i lo tuyo es mio
What is mine is yours and what is yours is mine.
Benim olan senindir, senin olan da benindir.
Lo que es mío es tuyo y lo que es tuyo es mío.
מה ששלי שלך ומה ששלך שלי.
Ce qui est à moi est à toi et ce qui est à toi est à moi.
Quello che è mio è mio, quello che è tuo è mio.
O que é meu é teu e o que é teu é meu.
Ο, τι είναι δικό μου είναι δικό σου και ό, τι είναι δικό σου είναι δικό μου.
ما هو لي هو لك وما هو لك هو لي.
Kresen los ijos, pujan las ansias
As the children grow, the worries grow.
Çocuklar büyüdükçe endişeler büyür.
A medida que los niños crecen, las preocupaciones crecen.
כשהילדים גדלים, הדאגות גדלות.
Au fur et à mesure que les enfants grandissent, les inquiétudes grandissent.
Man mano che i bambini crescono, le preoccupazioni crescono.
À medida que as crianças crescem, as preocupações aumentam.
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ανησυχίες μεγαλώνουν.
مع نمو الأطفال، تزداد المخاوف.
El ke no oye a su mujerika se trava la orejika
He who doesn't listen to his dear wife gets his little ear pulled.
Sevgili karısını dinlemeyen küçük kulağını çektirir.
El que no escucha a su querida esposa se jala la orejita.
מי שלא מקשיב לאשתו היקרה, מושך את אוזנו הקטנה.
Celui qui n'écoute pas sa chère épouse se fait tirer l'oreille.
Chi non ascolta la sua cara moglie si fa tirare il piccolo orecchio.
Aquele que não dá ouvidos à sua querida esposa fica com a orelhinha puxada.
Όποιος δεν ακούει την αγαπημένη του γυναίκα, του τραβάνε το αυτί.
من لا يستمع لزوجته العزيزة يسحب أذنه الصغيرة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageWe use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy