The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Los ke kaminan en el kamino derecho kaminan en el kamino estrecho
Those who walk the straight path walk the narrow path.
Alevantar demprano, despertar al mazal
Getting up early to wake up luck.
Şanslı uyanmak için erken kalkmak.
Levantarse temprano para despertar la suerte.
לקום מוקדם כדי להתעורר עם מזל.
Se lever tôt pour se réveiller chanceux.
Alzarsi presto per svegliare la fortuna.
Acordar cedo para ter sorte.
Ξυπνάτε νωρίς για να ξυπνήσετε τυχεροί.
الاستيقاظ مبكرًا لإيقاظ الحظ.
No lo yames yerno fista ke tenga el aniyo en el dedo
Do not call him a son in law till he has the ring on his finger.
Parmağında yüzük olana kadar ona damat deme.
No lo llames yerno hasta que tenga el anillo en su dedo.
אל תקראו לו חתן עד שהטבעת תהיה על אצבעו.
Ne l'appelez pas beau-fils tant qu'il n'a pas la bague au doigt.
Non chiamarlo genero finché non ha l'anello al dito.
Não o chame de genro até que ele tenha o anel no dedo.
Μην τον αποκαλέσεις γαμπρό μέχρι να έχει το δαχτυλίδι στο δάχτυλό του.
لا تدعوه صهراً حتى يضع الخاتم في إصبعه.
El Dio ke moz guadre de vizino malo i de ayre de burako
May God protect us from a bad neiighbour and from a draught.
Tanrı bizi kötü bir komşudan ve cereyandan korusun.
Que Dios nos proteja de un mal vecino y de una corriente de aire.
שאלוהים יגן עלינו מפני שכנות גרועה ומפני רוח פרצים.
Que Dieu nous protège d'un mauvais voisin et d'un courant d'air.
Che Dio ci protegga da un cattivo vicino e da una corrente d'aria.
Que Deus nos proteja de um mau vizinho e de uma corrente de ar.
Είθε ο Θεός να μας προστατεύει από έναν κακό γείτονα και από ένα ρεύμα.
الله يحمينا من جار سيء ومن تيار.
Ni bivda sin dolor, ni ija sin amor
Neither a widow without pain nor a girl without love.
Ne acısız bir dul, ne de sevgisiz bir kız.
Ni una viuda sin dolor ni una chica sin amor.
לא אלמנה בלי כאב ולא ילדה בלי אהבה.
Ni une veuve sans douleur, ni une fille sans amour.
Né una vedova senza dolore né una ragazza senza amore.
Nem uma viúva sem dor nem uma menina sem amor.
Ούτε χήρα χωρίς πόνο, ούτε κορίτσι χωρίς αγάπη.
لا أرملة بلا ألم ولا فتاة بلا حب.
La mujer aze, La mujer dezaze
A woman makes, a woman destroys.
Bir kadın yapar, bir kadın yok eder.
Una mujer hace, una mujer destruye.
אישה עושה, אישה הורסת.
Une femme fait, une femme détruit.
Una donna fa, una donna distrugge.
Uma mulher faz, uma mulher destrói.
Μια γυναίκα φτιάχνει, μια γυναίκα καταστρέφει.
امرأة تصنع، امرأة تدمر.
Mas vale poko ke nada
It's better a little than nothing.
Hiç yoktan iyidir biraz.
Es mejor un poco que nada.
עדיף קצת מכלום.
C'est un peu mieux que rien.
È un po' meglio di niente.
É melhor um pouco do que nada.
Καλύτερα λίγο παρά τίποτα.
إنه أفضل بقليل من لا شيء.
Padre i Madre es una vez
Father and Mother is only once.
Anne ve baba bir kez olur.
Padre y Madre es solo una vez.
אבא ואמא יש רק פעם אחת.
Le père et la mère ne sont qu'une seule fois.
Il padre e la madre lo sono solo una volta.
Pai e Mãe são apenas uma vez.
Ο Πατέρας και η Μητέρα είναι μόνο μία φορά.
الأب والأم مرة واحدة فقط.
Las desgrasias nunka no vienen solas
Disasters never come alone.
Felaketler asla yalnız gelmez.
Los desastres nunca vienen solos.
אסונות אף פעם לא מגיעים לבד.
Les catastrophes ne viennent jamais seules.
I disastri non arrivano mai da soli.
Os desastres nunca vêm sozinhos.
Οι καταστροφές δεν έρχονται ποτέ μόνες.
الكوارث لا تأتي وحدها.
El Dio da muez al ke no tiene dientes
God gives nuts to the toothless one.
Tanrı dişsiz olana fındık verir.
Dios le da nueces al desdentado.
אלוהים נותן אגוזים לחסר השיניים.
Dieu donne des noix à l'édenté.
Dio dà le noci a chi è sdentato.
Deus dá nozes ao desdentado.
Ο Θεός δίνει καρύδια στον ξεδοντιάρη.
الله يعطي المكسرات إلى واحد بلا أسنان.
Bivas, engrandeskas i kreskas komo un peshiko an aguas freskas
May you live,bring up and grow like the little fish in sweet waters.
Tatlı sulardaki küçük balıklar gibi yaşa, büyüt, büyüt.
Que vivas, crezcas y crezcas como los pececitos en aguas dulces.
מי ייתן ותחיה, תגדל ותגדל כמו הדג הקטן במים מתוקים.
Puissiez-vous vivre,élever et grandir comme les petits poissons dans les eaux douces.
Possa tu vivere,crescere e crescere come il piccolo pesce in acque dolci.
Que você viva,crie e cresça como o peixinho em águas doces.
Είθε να ζήσεις,να μεγαλώσεις και να μεγαλώσεις όπως τα μικρά ψάρια στα γλυκά νερά.
قد تعيش وتربي وتنمو مثل الأسماك الصغيرة في المياه الحلوة.
Todo lo ganado es para el garon
All the earnings is for the throat.
Tüm kazanç boğaz içindir.
Todas las ganancias son para la garganta.
כל הרווחים הם עבור הגרון.
Tous les gains sont pour la gorge.
Tutti i guadagni sono per la gola.
Todos os ganhos são para a garganta.
Όλα τα κέρδη είναι για το λαιμό.
جميع الأرباح للحنجرة.
Ande ay amor ay dolor
Where there's love there's pain.
Aşkın olduğu yerde acı da vardır.
Donde hay amor hay dolor.
איפה שיש אהבה יש כאב.
Là où il y a de l'amour, il y a de la douleur.
Dove c'è amore c'è dolore.
Onde há amor, há dor.
Όπου υπάρχει αγάπη υπάρχει πόνος.
حيث يوجد الحب يوجد الألم.
Ni un dedo aze mano, ni una golondrina enverano
One finger doesn't make a hand nor a swallow summer.
Bir parmak ne bir el ne de bir kırlangıç yaz yapmaz.
Un dedo no hace una mano ni una golondrina en verano.
אצבע אחת לא עושה יד או סנונית בקיץ.
Un doigt ne fait pas une main ni un été d'hirondelle.
Un dito non fa una mano né una rondine d'estate.
Um dedo não faz uma mão nem uma andorinha de verão.
Ένα δάχτυλο δεν κάνει ούτε χέρι ούτε χελιδόνι το καλοκαίρι.
إصبع واحد لا يصنع يدًا ولا ابتلاعًا في الصيف.
Sin lavar la kara ya empeso kon sus hohentas
Before washing his face he starts nagging.
Yüzünü yıkamadan önce dırdır etmeye başlar.
Antes de lavarse la cara comienza a regañar.
לפני שהוא שוטף את פניו הוא מתחיל לנדנד.
Avant de se laver le visage, il commence à se plaindre.
Prima di lavarsi la faccia inizia a tormentarsi.
Antes de lavar o rosto, ele começa a reclamar.
Πριν πλύνει το πρόσωπό του, αρχίζει να γκρινιάζει.
قبل أن يغسل وجهه يبدأ في التذمر.
Kualo vale la moneda kuando la persona no esta buena
What's money worth when a person isn't well.
Bir insan iyi olmadığında paranın değeri nedir?
¿Cuánto vale el dinero cuando una persona no está bien?
כמה שווה כסף כשאדם לא מרגיש טוב.
Que vaut l'argent quand une personne ne va pas bien ?
Quanto valgono i soldi quando una persona non sta bene.
Quanto vale o dinheiro quando uma pessoa não está bem.
Τι αξία έχουν τα χρήματα όταν ένα άτομο δεν είναι καλά.
ما قيمة المال عندما لا يكون الشخص على ما يرام.
Dame godrura te dare ermozura
Give me fat and I'll give you beauty.
Bana yağ ver, ben de sana güzellik vereyim.
Dame grasa y te daré belleza.
תן לי שומן ואני אתן לך יופי.
Donne-moi de la graisse et je te donnerai de la beauté.
Dammi il grasso e ti darò la bellezza.
Dê-me gordura e eu lhe darei beleza.
Δώσε μου λίπος και θα σου δώσω ομορφιά.
أعطني الدهون وسأعطيك الجمال.
En la kayida de tu enemigo no te alegres, ke te viene a la kavesa
D'ont be happy with the fall of your enemy,the same could happen to you.
Düşmanının düşüşünden memnun olmazsan,aynısı senin de başına gelebilir.
No te alegres por la caída de tu enemigo, a ti te podría pasar lo mismo.
אל תהיה מרוצה מנפילת האויב שלך, אותו הדבר יכול לקרות לך.
Ne soyez pas content de la chute de votre ennemi,la même chose pourrait vous arriver.
Nonessere felice della caduta del tuo nemico, potrebbe succedere anche a te.
Não fique feliz com a queda do seu inimigo,o mesmo pode acontecer com você.
Δεν πρέπει να χαίρεσαι με την πτώση του εχθρού σου,το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και σε σένα.
لا تكن سعيدًا بسقوط عدوك، فقد يحدث لك الشيء نفسه.
El ke bien te kere, en la kara te lo dize
Whoever loves you well,tells it to your face.
Kim seni iyi seviyorsa yüzüne söylesin.
Quien te quiera bien, se lo dice a la cara.
מי שאוהב אותך היטב,אומר לך את זה בפנים.
Celui qui vous aime bien vous le dit en face.
Chi ti ama bene, te lo dice in faccia.
Quem te ama bem,diz isso na sua cara.
Όποιος σε αγαπάει καλά, σου το λέει κατάμουτρα.
من يحبك جيدًا،يقول ذلك في وجهك.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy