The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Los ke kaminan en el kamino derecho kaminan en el kamino estrecho
Those who walk the straight path walk the narrow path.
Uno ensembra otro se lo goza
One sows, another enjoys it.
Biri eker, başkası tadını çıkarır.
Uno siembra, otro lo disfruta.
אחד זורע, אחר נהנה.
L'un sème, l'autre en profite.
Uno semina, un altro se lo gode.
Um semeia, outro desfruta.
Ο ένας σπέρνει, ο άλλος το απολαμβάνει.
واحد يزرع وآخر يتمتع.
Ande no ay amor, no ay dolor
Where there is no love, there is no pain.
Aşk olmayan yerde acı da olmaz.
Donde no hay amor, no hay dolor.
איפה שאין אהבה, אין כאב.
Là où il n'y a pas d'amour, il n'y a pas de douleur.
Dove non c'è amore, non c'è dolore.
Onde não há amor, não há dor.
Όπου δεν υπάρχει αγάπη, δεν υπάρχει πόνος.
حيث لا حب لا ألم.
Abasha eskalon toma mujer,suve eskalon toma haver
Step down a rung to take a wife, step up a rung to take a friend/partner.
Bir eş almak için bir basamak aşağı inin, bir arkadaşınızı/partnerinizi almak için bir basamak yukarı çıkın.
Baja un peldaño para tomar una esposa, sube un peldaño para tomar un amigo/compañero.
לרדת שלב כדי לקחת אישה, לעלות שלב כדי לקחת חבר/שותף.
Descendez un échelon pour prendre une femme, montez un échelon pour prendre un ami/partenaire.
Scendi di un gradino per sposare una donna, sali di un gradino per stringere amicizia o stringere un legame con un partner.
Desça um degrau para ter uma esposa, suba um degrau para ter um amigo/parceiro.
Κατεβείτε ένα σκαλί για να πάρετε μια σύζυγο, ανεβείτε ένα σκαλί για να πάρετε έναν φίλο/συνεργάτη.
تنحى عن درجة لاتخاذ زوجة، وصعد درجة لاتخاذ صديق/شريك.
Luz de la kaye oskuridad de la kaza
Light in the street, darkness in the house.
Sokakta ışık, evde karanlık.
Luz de la calle, oscuridad de la casa.
אור ברחוב, חושך בבית.
Lumière dans la rue, obscurité à la maison.
Luce di strada, buio di casa.
Luz da rua, escuridão da casa.
Φως στον δρόμο, σκοτάδι στο σπίτι.
نور في الشارع وظلام في البيت.
La mansana el mal sana
The apple heals illness.
Elma hastalığı iyileştirir.
La manzana el mal sana.
התפוח מרפא את המחלה.
La pomme guérit le mal.
La mela guarisce il male.
A maçã cura o mal.
Το μήλο γιατρεύει την αρρώστια.
التفاحة تشفي العلة.
Si no ay en la boka ke ayga en la bolsa
If there is nothing in the mouth, let there be something in the pocket.
Ağızda bir şey yoksa, cepte bir şey olsun.
Si no hay nada en la boca, deja que haya algo en el bolsillo.
אם אין כלום בפה, שיהיה משהו בכיס.
S'il n'y a rien dans la bouche, qu'il y ait quelque chose dans la poche.
Se non c'è niente in bocca, lascia che ci sia qualcosa nella tasca.
Se não houver nada na boca, que haja algo no bolso.
Αν δεν υπάρχει τίποτα στο στόμα, ας υπάρχει κάτι στην τσέπη.
إذا لم يكن هناك شيء في الفم، فليكن هناك شيء في الجيب.
Pasensya es pan i sensia
Patience is bread and knowledge.
Sabır ekmektir ve bilgidir.
La paciencia es pan y ciencia.
סבלנות היא לחם וידע.
La patience est pain et science.
La pazienza è pane e scienza.
A paciência é pão e ciência.
Η υπομονή είναι ψωμί και γνώση.
الصبر خبز وعلم.
El pueder es kerer
To be able is to want.
Yapabilmek, istemektir.
El poder es querer.
היכולת היא הרצון.
Pouvoir, c'est vouloir.
Potere è volere.
Poder é querer.
Το να μπορείς είναι να θέλεις.
القدرة هي الإرادة.
Lo ke das tomas
What you give, you take.
Ne verirsen onu alırsın.
Lo que das, tomas.
מה שאתה נותן, אתה לוקח.
Ce que tu donnes, tu le prends.
Ciò che dai, prendi.
O que dás, tomas.
Ό,τι δίνεις, παίρνεις.
ما تعطيه تأخذه.
Como el vino son los amores, cuanto mas viejos son mas mijores
Love is like wine: the older, the better.
Aşk şarap gibidir, yaşlandıkça iyileşir.
Como el vino son los amores: cuanto más viejos, mejores.
האהבות כיין, ככל שהן ישנות יותר כך הן טובות יותר.
Les amours sont comme le vin : plus ils sont vieux, meilleurs ils sont.
Gli amori sono come il vino: più sono vecchi, più sono buoni.
Os amores são como o vinho: quanto mais velhos, melhores.
Οι έρωτες είναι σαν το κρασί: όσο πιο παλιοί, τόσο καλύτεροι.
الحب كالنبيذ، كلما قدم ازداد جودة.
El ke dize la verdad piedre la amistad
He who tells the truth loses friendship.
Doğruyu söyleyen dostluğu kaybeder.
El que dice la verdad pierde la amistad.
מי שאומר את האמת מאבד את החברות.
Celui qui dit la vérité perd l'amitié.
Chi dice la verità perde l'amicizia.
Quem diz a verdade perde a amizade.
Όποιος λέει την αλήθεια χάνει τη φιλία.
من يقول الحقيقة يفقد الصداقة.
Kuando te yaman azno, mira ver si tienes kola
When they call you a donkey, check whether you have a tail.
Sana eşek dediklerinde, kuyruğun var mı bir bak.
Cuando te llaman asno, mira a ver si tienes cola.
כשקוראים לך חמור, בדוק אם יש לך זנב.
Quand on te traite d'âne, regarde si tu as une queue.
Quando ti danno dell'asino, guarda se hai la coda.
Quando te chamam burro, vê se tens rabo.
Όταν σε λένε γάιδαρο, κοίτα αν έχεις ουρά.
عندما يسمونك حمارًا، انظر هل لك ذيل.
Le salyo un panariz al punto de la nariz
A whitlow came out on the very tip of his nose.
Burnunun tam ucunda bir fesleğen/dolama çıktı.
Le salió un panadizo en la punta de la nariz.
יצא לו פנריץ בקצה האף.
Il lui est venu un panaris au bout du nez.
Gli è spuntato un patereccio proprio sulla punta del naso.
Saiu-lhe um panariz na ponta do nariz.
Του βγήκε ένα παρωνύχι ακριβώς στην άκρη της μύτης.
ظهر له خُراج في طرف أنفه تمامًا.
Kada kual en su kaza, El Dio en las de Todos
Each one in his own house, God in everyone's.
Herkes kendi evinde, Tanrı herkesinkinde.
Cada cual en su casa, Dios en la de todos.
כל אחד בביתו, אלוהים בבתי כולם.
Chacun chez soi, Dieu chez tous.
Ognuno a casa sua, Dio in quella di tutti.
Cada qual em sua casa, Deus na de todos.
Ο καθένας στο σπίτι του, ο Θεός σε όλων.
كلٌّ في بيته، والله في بيوت الجميع.
El perro se burla del lovo viejo
The dog mocks the old wolf.
Köpek yaşlı kurtla alay eder.
El perro se burla del lobo viejo.
הכלב לועג לזאב הזקן.
Le chien se moque du vieux loup.
Il cane si fa beffe del vecchio lupo.
O cão zomba do lobo velho.
Ο σκύλος κοροϊδεύει τον γέρο λύκο.
الكلب يسخر من الذئب العجوز.
En frente de mi vino no vendas vinagre
In front of my wine, don't sell vinegar.
kılmaya çalışıyorum. Elhamdülillah.
en frente de mi.
ממש מולי.
devant mon visage.
Davanti al mio banco
Diante dos meus olhos ….
Μπροστά από κάτι
أمام باب بيتنا.
Ken no tiene meoyo tiene pachas
He who has no brains has trotters.
Aklı olmayanın paçası vardır (ayakları çalışır).
Quien no tiene seso tiene patas.
מי שאין לו מוח יש לו רגליים.
Qui n'a pas de cervelle a des pieds.
Chi non ha cervello ha le zampe.
Quem não tem miolo tem patas.
Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια.
من لا عقل له له قوائم.
El gameyo ve solo la korkova de otros i no la suya
The camel sees only the hump of others and not its own.
Deve, başkalarının hörgücünü görür, kendisininkini görmez.
El camello ve solo la joroba de los otros y no la suya.
הגמל רואה רק את הדבשת של אחרים ולא את שלו.
Le chameau ne voit que la bosse des autres et non la sienne.
Il cammello vede solo la gobba degli altri e non la sua.
O camelo só vê a corcova dos outros e não a sua.
Η καμήλα βλέπει μόνο την καμπούρα των άλλων και όχι τη δική της.
الجمل لا يرى إلا سنام الآخرين وليس سنامه.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy