The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Los ke kaminan en el kamino derecho kaminan en el kamino estrecho
Those who walk the straight path walk the narrow path.
Mas vale ser solo ke mal akompanyado
Better alone than in bad company.
Kötü arkadaştan yalnız olmak yeğdir.
Más vale estar solo que mal acompañado.
עדיף להיות לבד מאשר בחברה רעה.
Mieux vaut être seul que mal accompagné.
Meglio soli che male accompagnati.
Mais vale estar só do que mal acompanhado.
Καλύτερα μόνος παρά κακοπαρέα.
الوحدة خير من رفقة السوء.
Si keres ser buena esfuegra i por tu ermuera alavada, ten la bolsa bien avierta i la boka bien serrada
If you want to be a good mother-in-law, praised by your daughter-in-law, keep your purse wide open and your mouth tightly shut.
İyi bir kaynana olup geliniyle övülmek istiyorsan, kesen iyice açık, ağzın sımsıkı kapalı olsun.
Si quieres ser buena suegra y alabada por tu nuera, ten la bolsa bien abierta y la boca bien cerrada.
אם את רוצה להיות חמות טובה ומשובחת בעיני כלתך, החזיקי את הארנק פתוח היטב ואת הפה סגור היטב.
Si tu veux être une bonne belle-mère et être louée par ta belle-fille, garde la bourse bien ouverte et la bouche bien fermée.
Se vuoi essere una buona suocera e lodata da tua nuora, tieni la borsa ben aperta e la bocca ben chiusa.
Se queres ser boa sogra e elogiada pela tua nora, tem a bolsa bem aberta e a boca bem fechada.
Αν θέλεις να είσαι καλή πεθερά και να σε επαινεί η νύφη σου, έχε το πουγκί ανοιχτό και το στόμα καλά κλειστό.
إن أردتِ أن تكوني حماة صالحة تمدحك كنّتك، فاجعلي كيسك مفتوحًا جيدًا وفمك مغلقًا جيدًا.
Asegun te ven, ansina te tratan
As they see you, so they treat you.
Seni nasıl görürlerse sana öyle davranırlar.
Según te ven, así te tratan.
כפי שרואים אותך, כך מתייחסים אליך.
Selon ce qu'ils voient de toi, ainsi ils te traitent.
Come ti vedono, così ti trattano.
Conforme te veem, assim te tratam.
Όπως σε βλέπουν, έτσι σου φέρονται.
كما يرونك هكذا يعاملونك.
En kada kaza i en kada kashon, ay una dolor de korason
In every house and in every drawer, there is a heartache.
Her evde ve her çekmecede bir yürek acısı vardır.
En cada casa y en cada cajón hay un dolor de corazón.
בכל בית ובכל מגירה יש כאב לב.
Dans chaque maison et dans chaque tiroir, il y a un chagrin.
In ogni casa e in ogni cassetto c'è un dolore del cuore.
Em cada casa e em cada gaveta há uma dor de coração.
Σε κάθε σπίτι και σε κάθε συρτάρι υπάρχει ένας πόνος καρδιάς.
في كل بيت وفي كل درج يوجد ألم في القلب.
La limpyeza es medya rikeza
Cleanliness is half of wealth.
Temizlik yarı zenginliktir.
La limpieza es media riqueza.
הניקיון הוא חצי עושר.
La propreté est la moitié de la richesse.
La pulizia è metà della ricchezza.
A limpeza é meia riqueza.
Η καθαριότητα είναι μισός πλούτος.
النظافة نصف الغنى.
Fue una topadura de kosfuegros
It was a meeting of in-laws.
Bir dünürler buluşmasıydı.
Fue un encuentro de consuegros.
זו הייתה פגישת מחותנים.
Ce fut une rencontre entre les deux familles alliées.
Fu un incontro di consuoceri.
Foi um encontro de consogros.
Ήταν μια συνάντηση συμπεθέρων.
كان لقاءً بين أنسباء.
La aluenga no tiene gueso ma rompe gueso
The tongue has no bone, but it breaks bone.
Dilin kemiği yoktur ama kemik kırar.
La lengua no tiene hueso pero rompe huesos.
ללשון אין עצם אבל היא שוברת עצם.
La langue n'a pas d'os mais elle brise les os.
La lingua non ha ossa ma rompe le ossa.
A língua não tem osso mas quebra osso.
Η γλώσσα δεν έχει κόκαλο αλλά σπάει κόκαλα.
اللسان لا عظم فيه لكنه يكسر العظم.
No importa las veses ke te kayes, si no las veses ke te levantes
It does not matter how many times you fall, but how many times you get up.
Kaç kere düştüğün değil, kaç kere kalktığın önemlidir.
No importa las veces que te caigas, sino las veces que te levantes.
לא חשוב כמה פעמים נפלת, אלא כמה פעמים קמת.
Peu importe le nombre de fois où tu tombes, mais le nombre de fois où tu te relèves.
Non importa quante volte cadi, ma quante volte ti rialzi.
Não importa as vezes que caias, mas as vezes que te levantes.
Δεν έχει σημασία πόσες φορές πέφτεις, αλλά πόσες φορές σηκώνεσαι.
ليس المهم كم مرة سقطت، بل كم مرة نهضت.
El viejo kere honor, el mansevo kere amor
The old man wants honor, the young man wants love.
Yaşlı saygı ister, genç aşk ister.
El viejo quiere honor, el joven quiere amor.
הזקן רוצה כבוד, הצעיר רוצה אהבה.
Le vieux veut l'honneur, le jeune veut l'amour.
Il vecchio vuole onore, il giovane vuole amore.
O velho quer honra, o jovem quer amor.
Ο γέρος θέλει τιμή, ο νέος θέλει αγάπη.
الشيخ يريد الاحترام، والشاب يريد الحب.
Kon la esperanza todo se alkansa
With hope, everything is achieved.
Umutla her şeye ulaşılır.
Con la esperanza todo se alcanza.
עם תקווה משיגים הכול.
Avec l'espoir, tout s'obtient.
Con la speranza tutto si ottiene.
Com a esperança tudo se alcança.
Με την ελπίδα όλα κατακτιούνται.
بالأمل يُنال كل شيء.
El Dio da muezes al ke no tiene dientes
God gives nuts to the one who has no teeth.
Tanrı dişi olmayana ceviz verir.
Dios da nueces al que no tiene dientes.
אלוהים נותן אגוזים למי שאין לו שיניים.
Dieu donne des noix à celui qui n'a pas de dents.
Dio dà le noci a chi non ha denti.
Deus dá nozes a quem não tem dentes.
Ο Θεός δίνει καρύδια σε αυτόν που δεν έχει δόντια.
الله يعطي الجوز لمن لا أسنان له.
En espalda de otro, la karga es livyana
On another's back, the load is light.
Başkasının sırtında yük hafiftir.
En espalda de otro, la carga es liviana.
על גבו של אחר, המשא קל.
Sur le dos d'un autre, la charge est légère.
Sulla schiena di un altro, il carico è leggero.
Nas costas de outro, a carga é leve.
Στην πλάτη του άλλου, το φορτίο είναι ελαφρύ.
على ظهر غيرك يكون الحمل خفيفًا.
El ke tuvo ambre bivyo i el ke tuvo friyo muryo
He who was hungry lived, and he who was cold died.
Aç kalan yaşadı, üşüyen öldü.
El que tuvo hambre vivió y el que tuvo frío murió.
מי שהיה רעב חי, ומי שהיה לו קר מת.
Celui qui a eu faim a vécu, et celui qui a eu froid est mort.
Chi ha avuto fame è vissuto e chi ha avuto freddo è morto.
Quem teve fome viveu e quem teve frio morreu.
Όποιος πείνασε έζησε και όποιος κρύωσε πέθανε.
من جاع عاش، ومن بَرِد مات.
Las madres suyas en una kuedra enkolgavan el lavado
Their mothers used to hang the washing on the same line.
Anneleri çamaşırı aynı ipe asardı.
Sus madres colgaban la ropa lavada en una misma cuerda.
אמותיהן היו תולות את הכביסה על אותו חבל.
Leurs mères étendaient le linge sur une même corde.
Le loro madri stendevano il bucato sulla stessa corda.
As mães delas penduravam a roupa lavada na mesma corda.
Οι μητέρες τους άπλωναν τα ρούχα στο ίδιο σχοινί.
كانت أمهاتهم تنشرن الغسيل على حبل واحد.
El ojo ve, la alma desea
The eye sees, the soul desires.
Göz görür, ruh ister.
El ojo ve, el alma desea.
העין רואה, הנפש חושקת.
L'œil voit, l'âme désire.
L'occhio vede, l'anima desidera.
O olho vê, a alma deseja.
Το μάτι βλέπει, η ψυχή επιθυμεί.
العين ترى، والنفس تشتهي.
Mas vale ser ijo de un prove, ke esklavo de un riko
Better to be the son of a poor man than the slave of a rich man.
Zenginin kölesi olmaktansa fakirin oğlu olmak yeğdir.
Más vale ser hijo de un pobre que esclavo de un rico.
עדיף להיות בן של עני מאשר עבד של עשיר.
Mieux vaut être le fils d'un pauvre que l'esclave d'un riche.
Meglio essere figlio di un povero che schiavo di un ricco.
Mais vale ser filho de um pobre do que escravo de um rico.
Καλύτερα γιος φτωχού παρά σκλάβος πλούσιου.
أن تكون ابن فقير خير من أن تكون عبدًا لغني.
Padre guadrador el ijo es gastador
A saving father, a spendthrift son.
Baba biriktirici, oğul harcayıcı.
Padre ahorrador, hijo gastador.
אב חוסך, בן מבזבז.
Père économe, fils dépensier.
Padre risparmiatore, figlio spendaccione.
Pai poupador, filho gastador.
Πατέρας φειδωλός, γιος σπάταλος.
أب مدّخر، وابن مبذّر.
Tiempo pedrido nunka se topa
Lost time is never found.
Kaybolan zaman bir daha bulunmaz.
Tiempo perdido nunca se encuentra.
זמן אבוד לעולם לא נמצא.
Le temps perdu ne se retrouve jamais.
Il tempo perso non si ritrova mai.
Tempo perdido nunca se encontra.
Ο χαμένος χρόνος δεν βρίσκεται ποτέ.
الوقت الضائع لا يُوجد أبدًا.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy