The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Los ke kaminan en el kamino derecho kaminan en el kamino estrecho
Those who walk the straight path walk the narrow path.
Detras de kada ombre ke reushe ay una mujer
Behind every successful man there is a woman.
Başarılı her erkeğin arkasında bir kadın vardır.
Detrás de cada hombre que triunfa hay una mujer.
מאחורי כל גבר מצליח יש אישה.
Derrière chaque homme qui réussit, il y a une femme.
Dietro ogni uomo di successo c'è una donna.
Atrás de cada homem que triunfa há uma mulher.
Πίσω από κάθε άντρα που πετυχαίνει υπάρχει μια γυναίκα.
وراء كل رجل ناجح امرأة.
Ken se kaza i fragua El Dio lo apiyada
God takes pity on whoever marries and builds.
Evlenen ve inşa edene Tanrı merhamet eder.
A quien se casa y fragua Dios lo apiada.
מי שמתחתן ובונה, אלוהים מרחם עליו.
À celui qui se marie et bâtit, Dieu fait miséricorde.
Chi si sposa e costruisce, Dio ne ha pietà.
Quem se casa e constrói, Deus se compadece dele.
Όποιον παντρεύεται και χτίζει, ο Θεός τον σπλαχνίζεται.
من يتزوج ويبني يرحمه الله.
La vida es una avika, kuando blandika i kuando durika
Life is a little bean: sometimes soft, sometimes hard.
Hayat küçük bir fasulyedir; bazen yumuşak, bazen sert.
La vida es una habichuela, a veces blandita y a veces durita.
החיים הם שעועית קטנה, לפעמים רכה ולפעמים קשה.
La vie est un petit haricot : tantôt tendre, tantôt dur.
La vita è un fagiolino: a volte tenero, a volte duro.
A vida é um feijãozinho: ora mole, ora duro.
Η ζωή είναι ένα φασολάκι: άλλοτε μαλακό, άλλοτε σκληρό.
الحياة حبة فاصولياء صغيرة، أحيانًا طرية وأحيانًا قاسية.
Si el emprestimo era bueno, el rey emprestava a su mujer
If lending were good, the king would lend his wife.
Ödünç vermek iyi olsaydı, kral karısını ödünç verirdi.
Si el préstamo fuera bueno, el rey prestaría a su mujer.
אילו ההלוואה הייתה טובה, המלך היה מלווה את אשתו.
Si l'emprunt était bon, le roi prêterait sa femme.
Se il prestito fosse buono, il re presterebbe sua moglie.
Se o empréstimo fosse bom, o rei emprestaria a sua mulher.
Αν το δάνειο ήταν καλό, ο βασιλιάς θα δάνειζε τη γυναίκα του.
لو كان الاقتراض جيدًا، لأقرض الملك زوجته.
Ken no tiene ermana no tiene nada
Whoever has no sister has nothing.
Kız kardeşi olmayanın hiçbir şeyi yoktur.
Quien no tiene hermana no tiene nada.
מי שאין לו אחות אין לו כלום.
Qui n'a pas de sœur n'a rien.
Chi non ha una sorella non ha niente.
Quem não tem irmã não tem nada.
Όποιος δεν έχει αδελφή δεν έχει τίποτα.
من لا أخت له لا شيء له.
Lo ke no te agredese no lo agas al denfrente
Do not do to another's face what does not please you.
Hoşuna gitmeyeni karşındakine yapma.
Lo que no te agrada no lo hagas de frente.
מה שאינו נעים לך אל תעשה בפניו של אחר.
Ce qui ne te plaît pas, ne le fais pas en face de l'autre.
Ciò che non ti piace non farlo davanti agli altri.
O que não te agrada não o faças de frente.
Ό,τι δεν σου αρέσει μην το κάνεις μπροστά στον άλλον.
ما لا يرضيك لا تفعله في وجه غيرك.
Marido selozo no tiene repozo
A jealous husband has no rest.
Kıskanç kocanın rahatı yoktur.
Marido celoso no tiene reposo.
בעל קנאי אין לו מנוחה.
Mari jaloux n'a pas de repos.
Marito geloso non ha riposo.
Marido ciumento não tem descanso.
Ο ζηλιάρης άντρας δεν έχει ησυχία.
الزوج الغيور لا راحة له.
Todo lo ke briya no es oro
All that glitters is not gold.
Parlayan her şey altın değildir.
Todo lo que brilla no es oro.
לא כל מה שמבריק הוא זהב.
Tout ce qui brille n'est pas or.
Non è tutto oro quel che luccica.
Nem tudo o que brilha é ouro.
Δεν είναι χρυσός ό,τι λάμπει.
ليس كل ما يلمع ذهبًا.
Kunyadika Kulevrika
Little sister-in-law, little snake.
Küçük görümce, küçük yılan.
Cuñadita culebrita.
גיסה קטנה, נחש קטן.
Petite belle-sœur, petite couleuvre.
Cognatina serpentina.
Cunhadinha cobrinha.
Μικρή κουνιάδα, μικρό φιδάκι.
سلفة صغيرة، أفعى صغيرة.
Agua arovada es mas dulse
Stolen water is sweeter.
Çalınan su daha tatlıdır.
El agua robada es más dulce.
מים גנובים מתוקים יותר.
L'eau volée est plus douce.
L'acqua rubata è più dolce.
A água roubada é mais doce.
Το κλεμμένο νερό είναι πιο γλυκό.
الماء المسروق أحلى.
Mijor kazar kon una prove ke pelear kon una rika
Better to marry a poor woman than to fight with a rich one.
Zengin biriyle kavga etmektense yoksul biriyle evlenmek yeğdir.
Mejor casarse con una pobre que pelear con una rica.
עדיף להתחתן עם עניה מאשר לריב עם עשירה.
Mieux vaut épouser une pauvre que se disputer avec une riche.
Meglio sposare una povera che litigare con una ricca.
Melhor casar com uma pobre do que brigar com uma rica.
Καλύτερα να παντρευτείς μια φτωχή παρά να τσακώνεσαι με μια πλούσια.
الأفضل الزواج بفقيرة من الشجار مع غنية.
La vida es un biskocho, ken la kome krudo ken kocho
Life is a biscuit: some eat it raw, some baked.
Hayat bir bisküvidir; kimi çiğ yer, kimi pişmiş.
La vida es un bizcocho: quien lo come crudo, quien cocido.
החיים הם עוגייה: יש שאוכלים אותה נא ויש אפויה.
La vie est un biscuit : certains le mangent cru, d'autres cuit.
La vita è un biscotto: chi lo mangia crudo, chi cotto.
A vida é um biscoito: uns comem-no cru, outros cozido.
Η ζωή είναι ένα παξιμάδι: άλλοι το τρώνε ωμό, άλλοι ψημένο.
الحياة بسكويت، منهم من يأكله نيئًا ومنهم من يأكله مطبوخًا.
En dia de luvya pensa en el prove, el tambien tiene friyo
On a rainy day, think of the poor man; he is cold too.
Yağmurlu günde yoksulu düşün, o da üşüyor.
En día de lluvia piensa en el pobre, él también tiene frío.
ביום גשום חשוב על העני, גם לו קר.
Les jours de pluie, pense au pauvre, lui aussi a froid.
Nei giorni di pioggia pensa al povero, anche lui ha freddo.
Em dia de chuva pensa no pobre, ele também tem frio.
Τη βροχερή μέρα σκέψου τον φτωχό, κι αυτός κρυώνει.
في يوم المطر فكّر بالفقير، فهو أيضًا يشعر بالبرد.
Amigos i ermanos seremos, ma las bolsas no tokaremos
Friends and brothers we will be, but we will not touch each other's purses.
Dost ve kardeş olacağız ama keselere dokunmayacağız.
Amigos y hermanos seremos, pero las bolsas no tocaremos.
ידידים ואחים נהיה, אבל לארנקים לא ניגע.
Amis et frères nous serons, mais aux bourses nous ne toucherons pas.
Amici e fratelli saremo, ma le borse non le toccheremo.
Amigos e irmãos seremos, mas nas bolsas não tocaremos.
Φίλοι και αδέλφια θα είμαστε, αλλά στα πουγκιά δεν θα αγγίξουμε.
سنكون أصدقاء وإخوة، لكننا لن نلمس الجيوب.
Antes de kazar la muchacha tiene siete brasos i una boka, despues de kazar tiene un braso i siete bokas
Before marriage a girl has seven arms and one mouth; after marriage she has one arm and seven mouths.
Evlenmeden önce kızın yedi kolu ve bir ağzı vardır; evlendikten sonra bir kolu ve yedi ağzı olur.
Antes de casarse la muchacha tiene siete brazos y una boca; después de casarse tiene un brazo y siete bocas.
לפני החתונה לנערה שבע ידיים ופה אחד; אחרי החתונה יש לה יד אחת ושבעה פיות.
Avant le mariage, la jeune fille a sept bras et une bouche ; après le mariage, elle a un bras et sept bouches.
Prima di sposarsi la ragazza ha sette braccia e una bocca; dopo il matrimonio ha un braccio e sette bocche.
Antes de casar a moça tem sete braços e uma boca; depois de casar tem um braço e sete bocas.
Πριν από τον γάμο το κορίτσι έχει επτά χέρια και ένα στόμα· μετά τον γάμο έχει ένα χέρι και επτά στόματα.
قبل الزواج للفتاة سبع أذرع وفم واحد، وبعد الزواج لها ذراع واحدة وسبعة أفواه.
La butika aze kaza, la kaza no aze butika
The shop makes the house; the house does not make the shop.
Dükkân ev yapar, ev dükkân yapmaz.
La tienda hace la casa, la casa no hace la tienda.
החנות בונה בית, הבית לא בונה חנות.
La boutique fait la maison, la maison ne fait pas la boutique.
La bottega fa la casa, la casa non fa la bottega.
A loja faz a casa, a casa não faz a loja.
Το μαγαζί φτιάχνει το σπίτι, το σπίτι δεν φτιάχνει το μαγαζί.
الدكان يبني البيت، والبيت لا يبني الدكان.
El ke bate la puerta resive repuesta
He who knocks on the door gets an answer.
Kapıyı çalan cevap alır.
El que golpea la puerta recibe respuesta.
מי שדופק בדלת מקבל תשובה.
Celui qui frappe à la porte reçoit une réponse.
Chi bussa alla porta riceve una risposta.
Quem bate à porta recebe resposta.
Όποιος χτυπά την πόρτα παίρνει απάντηση.
من يطرق الباب يتلقَّ ردًّا.
El ke tuvo ambre bivyo i el ke tuvo friyo muryo
He who was hungry lived, and he who was cold died.
Aç kalan yaşadı, üşüyen öldü.
El que tuvo hambre vivió y el que tuvo frío murió.
מי שהיה רעב חי, ומי שהיה לו קר מת.
Celui qui a eu faim a vécu, et celui qui a eu froid est mort.
Chi ha avuto fame è vissuto e chi ha avuto freddo è morto.
Quem teve fome viveu e quem teve frio morreu.
Όποιος πείνασε έζησε και όποιος κρύωσε πέθανε.
من جاع عاش، ومن بَرِد مات.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy