Refranes en ladino

What your own hand does for you, not even your brother will do for you.

Kendi elinin yaptığını kardeşin bile yapmaz.

Lo que te hace tu mano no te lo hace ni tu hermano.

מה שידך עושה לך, גם אחיך לא יעשה לך.

Ce que ta main fait pour toi, même ton frère ne le fera pas.

Ciò che fa la tua mano non te lo fa nemmeno tuo fratello.

O que a tua mão te faz não to faz nem o teu irmão.

Αυτό που κάνει το χέρι σου, δεν στο κάνει ούτε ο αδελφός σου.

ما تفعله لك يدك لا يفعله لك حتى أخوك.

When the father gives to the son, the father laughs and the son laughs; when the son gives to the father, the father cries and the son cries.

Baba oğula verince baba güler, oğul güler; oğul babaya verince baba ağlar, oğul ağlar.

Cuando el padre da al hijo ríe el padre, ríe el hijo; cuando el hijo da al padre llora el padre y llora el hijo.

כשהאב נותן לבן, צוחק האב וצוחק הבן; כשהבן נותן לאב, בוכה האב ובוכה הבן.

Quand le père donne au fils, le père rit et le fils rit ; quand le fils donne au père, le père pleure et le fils pleure.

Quando il padre dà al figlio ride il padre e ride il figlio; quando il figlio dà al padre piange il padre e piange il figlio.

Quando o pai dá ao filho, ri o pai e ri o filho; quando o filho dá ao pai, chora o pai e chora o filho.

Όταν ο πατέρας δίνει στον γιο, γελά ο πατέρας και γελά ο γιος· όταν ο γιος δίνει στον πατέρα, κλαίει ο πατέρας και κλαίει ο γιος.

عندما يعطي الأب ابنه يضحك الأب ويضحك الابن، وعندما يعطي الابن أباه يبكي الأب ويبكي الابن.

No mother-in-law is good, not even one from a good neighborhood.

Kaynana, iyi mahalleden bile olsa iyi değildir.

Suegra, ni de buen barrio.

חמות, אפילו משכונה טובה, אינה טובה.

Belle-mère, même d'un bon quartier, n'est pas bonne.

Suocera, nemmeno di un buon quartiere, è buona.

Sogra, nem de bom bairro é boa.

Πεθερά, ούτε από καλή γειτονιά δεν είναι καλή.

الحماة، حتى من حيّ طيب، ليست طيبة.

A thousand candles do not make a sun.

Bin mum bir güneş yapmaz.

Mil velas no hacen un sol.

אלף נרות אינם עושים שמש.

Mille chandelles ne font pas un soleil.

Mille candele non fanno un sole.

Mil velas não fazem um sol.

Χίλια κεριά δεν κάνουν έναν ήλιο.

ألف شمعة لا تصنع شمسًا.

A clever enemy is worth more than a foolish friend.

Akıllı düşman, aptal dosttan iyidir.

Enemigo inteligente vale más que amigo tonto.

אויב חכם שווה יותר מחבר טיפש.

Un ennemi intelligent vaut mieux qu'un ami stupide.

Un nemico intelligente vale più di un amico sciocco.

Inimigo inteligente vale mais do que amigo tolo.

Ένας έξυπνος εχθρός αξίζει περισσότερο από έναν ανόητο φίλο.

عدو عاقل خير من صديق أحمق.

A saving father, a spendthrift son.

Baba biriktirici, oğul harcayıcı.

Padre ahorrador, hijo gastador.

אב חוסך, בן מבזבז.

Père économe, fils dépensier.

Padre risparmiatore, figlio spendaccione.

Pai poupador, filho gastador.

Πατέρας φειδωλός, γιος σπάταλος.

أب مدّخر، وابن مبذّر.

Lost time is never found.

Kaybolan zaman bir daha bulunmaz.

Tiempo perdido nunca se encuentra.

זמן אבוד לעולם לא נמצא.

Le temps perdu ne se retrouve jamais.

Il tempo perso non si ritrova mai.

Tempo perdido nunca se encontra.

Ο χαμένος χρόνος δεν βρίσκεται ποτέ.

الوقت الضائع لا يُوجد أبدًا.

Look at yourself, so that God may look at you.

Kendine bak ki Tanrı sana baksın.

Mírate, que te mire Dios.

הבט בעצמך, שיביט בך אלוהים.

Regarde-toi, que Dieu te regarde.

Guardati, che Dio ti guardi.

Olha-te, para que Deus te olhe.

Κοίτα τον εαυτό σου, για να σε κοιτάξει ο Θεός.

انظر إلى نفسك ليراك الله.

If you are rich, you are my uncle.

Zenginsen amcamsın.

Si eres rico, eres mi tío.

אם אתה עשיר, אתה דוד שלי.

Si tu es riche, tu es mon oncle.

Se sei ricco sei mio zio.

Se és rico, és meu tio.

Αν είσαι πλούσιος, είσαι ο θείος μου.

إن كنت غنيًا فأنت عمي.

Nothing is achieved by brute strength.

Kol gücüyle hiçbir şeye ulaşılmaz.

Con fuerza de brazo no se alcanza nada.

בכוח הזרוע לא משיגים דבר.

Par la force du bras on n'atteint rien.

Con la forza del braccio non si ottiene nulla.

Com força de braço não se alcança nada.

Με τη δύναμη του μπράτσου δεν επιτυγχάνεται τίποτα.

بقوة الذراع لا يُنال شيء.

Saying "fire" does not burn the mouth.

Ateş demekle ağız yanmaz.

Con decir fuego no se quema la boca.

מלומר "אש" לא נשרף הפה.

À dire « feu », on ne se brûle pas la bouche.

A dire «fuoco» non si brucia la bocca.

Dizer fogo não queima a boca.

Λέγοντας «φωτιά» δεν καίγεται το στόμα.

قول «نار» لا يحرق الفم.

Justice is the soul of the world.

Adalet dünyanın ruhudur.

La justicia es el alma del mundo.

הצדק הוא נשמת העולם.

La justice est l'âme du monde.

La giustizia è l'anima del mondo.

A justiça é a alma do mundo.

Η δικαιοσύνη είναι η ψυχή του κόσμου.

العدل روح العالم.

They promised him Rachel, they gave him Leah.

Rahel'i vaat ettiler, Lea'yı verdiler.

Le prometieron a Raquel, le dieron a Lea.

הבטיחו לו את רחל, נתנו לו את לאה.

On lui a promis Rachel, on lui a donné Léa.

Gli promisero Rachele, gli diedero Lia.

Prometeram-lhe Raquel, deram-lhe Lia.

Του υποσχέθηκαν τη Ραχήλ, του έδωσαν τη Λεία.

وعدوه براحيل وأعطوه ليئة.

New house, new life.

Yeni ev, yeni hayat.

Casa nueva, vida nueva.

בית חדש, חיים חדשים.

Maison neuve, vie nouvelle.

Casa nuova, vita nuova.

Casa nova, vida nova.

Καινούργιο σπίτι, καινούργια ζωή.

بيت جديد، حياة جديدة.

The less you know, the less trouble you have.

Az bilen, az dert çeker.

Poco saber, poco mal tener.

מעט ידיעה, מעט רע.

Peu savoir, peu de mal.

Poco sapere, poco male.

Pouco saber, pouco mal ter.

Λίγη γνώση, λίγο κακό.

قليل العلم قليل الشر.

To the rich man, "with health and life"; to the poor man, "where did it come to you from?"

Zengine "sağlıkla ve ömürle"; fakire "sana nereden geldi?"

Al rico, con salud y con vida; al pobre, ¿de dónde te vino?

לעשיר – "בבריאות ובחיים"; לעני – "מאין זה בא לך?"

Au riche, « avec santé et vie » ; au pauvre, « d'où cela t'est-il venu ? »

Al ricco, «con salute e con vita»; al povero, «da dove ti è venuto?»

Ao rico, «com saúde e com vida»; ao pobre, «de onde te veio?»

Στον πλούσιο, «με υγεία και με ζωή»· στον φτωχό, «από πού σου ήρθε;»

للغني: «بالصحة والحياة»؛ وللفقير: «من أين أتاك؟»

If you do good, your enemy becomes your friend.

İyilik yaparsan düşmanın dostun olur.

Si haces bien, tu enemigo se hace tu amigo.

אם תעשה טוב, אויבך יהפוך לידידך.

Si tu fais le bien, ton ennemi devient ton ami.

Se fai del bene, il tuo nemico diventa tuo amico.

Se fizeres o bem, o teu inimigo torna-se teu amigo.

Αν κάνεις καλό, ο εχθρός σου γίνεται φίλος σου.

إن فعلت الخير يصبح عدوك صديقك.

Do not let your tongue run ahead of your thoughts.

Dilin düşüncenin önüne geçmesine izin verme.

No permitas que tu lengua corra antes que tu pensamiento.

אל תתן ללשונך לרוץ לפני מחשבתך.

Ne laisse pas ta langue courir avant ta pensée.

Non lasciare che la tua lingua corra davanti al tuo pensiero.

Não deixes que a tua língua corra antes do teu pensamento.

Μην αφήνεις τη γλώσσα σου να τρέχει πριν από τη σκέψη σου.

لا تدع لسانك يسبق تفكيرك.