Ladino proverbs

The hakham turns the page wherever he wants.

Haham sayfayı nereye isterse oraya çevirir.

El jajam vuelve la hoja por donde quiere.

החכם הופך את הדף לאן שהוא רוצה.

Le hakham tourne la page où il veut.

Il hakham gira la pagina dove vuole.

O haham vira a folha por onde quer.

Ο χαχάμης γυρίζει τη σελίδα όπου θέλει.

الحاخام يقلّب الصفحة أينما يشاء.

He who fixes the leak fixes the whole house.

Sızıntıyı onaran bütün evi onarır.

El que arregla la gotera arregla la casa entera.

מי שמתקן את הנזילה מתקן את הבית כולו.

Qui répare la fuite répare toute la maison.

Chi ripara la perdita ripara l'intera casa.

Quem conserta a goteira conserta a casa inteira.

Όποιος διορθώνει τη διαρροή διορθώνει ολόκληρο το σπίτι.

من يصلح التسرّب يصلح البيت كله.

Better alone than in bad company.

Kötü arkadaştan yalnız olmak yeğdir.

Más vale estar solo que mal acompañado.

עדיף להיות לבד מאשר בחברה רעה.

Mieux vaut être seul que mal accompagné.

Meglio soli che male accompagnati.

Mais vale estar só do que mal acompanhado.

Καλύτερα μόνος παρά κακοπαρέα.

الوحدة خير من رفقة السوء.

When God is with you, don't be afraid of your enemy.

Tanrı seninleyken düşmanından korkma.

Cuando Dios está contigo, no temas a tu enemigo.

כשאלוהים איתך, אל תירא מאויבך.

Quand Dieu est avec toi, ne crains pas ton ennemi.

Quando Dio è con te, non temere il tuo nemico.

Quando Deus está contigo, não temas o teu inimigo.

Όταν ο Θεός είναι μαζί σου, μη φοβάσαι τον εχθρό σου.

إذا كان الله معك فلا تخف من عدوّك.

A donkey with gold reaches everything.

Altın yüklü eşek her şeye ulaşır.

Asno con oro alcanza todo.

חמור עם זהב משיג הכול.

Un âne chargé d'or atteint tout.

Asino con l'oro raggiunge tutto.

Burro com ouro alcança tudo.

Γάιδαρος με χρυσό τα καταφέρνει όλα.

الحمار المحمّل بالذهب يبلغ كل شيء.

Success and blessing on the father's chest (Ladino blessing: luck and blessing upon the father).

Babanın göğsünde başarı ve kutsama (Ladino kutsaması: baba üzerinde şans ve kutsama).

Éxito y bendición sobre el pecho del padre (bendición ladina: suerte y bendición sobre el padre).

הצלחה וברכה על חזה האב (ברכת לדינו: מזל וברכה על האב).

Succès et bénédiction sur la poitrine du père (bénédiction ladino : chance et bénédiction sur le père).

Successo e benedizione sul petto del padre (benedizione ladina: fortuna e benedizione sul padre).

Sucesso e bênção no peito do pai (bênção ladina: sorte e bênção sobre o pai).

Επιτυχία και ευλογία στο στήθος του πατέρα (ευλογία Λαντίνο: τύχη και ευλογία στον πατέρα).

التوفيق والبركة على صدر الأب (بركة لادينو: حظ وبركة على الأب).

Dress according to custom, eat according to taste.

Geleneklere göre giyinin, damak tadınıza göre yiyin.

Vístete según la costumbre, come según el gusto.

להתלבש לפי המנהג, לאכול לפי הטעם.

Habillez-vous selon vos habitudes, mangez selon vos goûts.

Vestirsi secondo consuetudine, mangiare secondo gusto.

Vista-se de acordo com o costume, coma de acordo com o gosto.

Ντυθείτε σύμφωνα με το έθιμο, φάτε σύμφωνα με το γούστο σας.

ارتدِ الملابس حسب العادة، وتناول الطعام حسب الذوق.

Without toil there is no gain.

Zahmetsiz kazanç olmaz.

Sin penar no hay ganar.

בלי עמל אין רווח.

Sans peine, pas de gain.

Senza fatica non c'è guadagno.

Sem penar não há ganhar.

Χωρίς κόπο δεν υπάρχει κέρδος.

لا كسب بلا عناء.

Nothing is achieved without pain.

Acı çekmeden hiçbir şeye ulaşılmaz.

Nada se alcanza sin dolor.

שום דבר לא מושג בלי כאב.

On n'obtient rien sans peine.

Niente si ottiene senza dolore.

Nada se alcança sem dor.

Τίποτα δεν κατακτάται χωρίς πόνο.

لا شيء يُنال بلا ألم.

Not even a pea pod gets filled.

Bir bezelye kabuğu bile dolmaz.

No se llena ni una cáscara de arveja.

אפילו קליפת אפונה אחת לא מתמלאת.

Même une cosse de pois ne se remplit pas.

Non si riempie nemmeno un baccello di piselli.

Nem uma casca de ervilha se enche.

Ούτε ένα λοβί αρακά δεν γεμίζει.

حتى قشرة بازلاء لا تمتلئ.

Your face and my backside are first cousins.

Senin yüzün ile benim kıçım amca çocuklarıdır.

Tu cara y mi culo son primos hermanos.

הפנים שלך והטוסיק שלי בני דודים.

Ton visage et mon derrière sont cousins germains.

La tua faccia e il mio sedere sono cugini di primo grado.

O teu rosto e o meu traseiro são primos-irmãos.

Το πρόσωπό σου και ο πισινός μου είναι πρώτα ξαδέλφια.

وجهك ومؤخرتي أبناء عمومة.

Whoever waits eats the pear.

Bekleyen armut yer.

Quien espera come la pera.

מי שמחכה אוכל את האגס.

Qui attend mange la poire.

Chi aspetta mangia la pera.

Quem espera come a pera.

Όποιος περιμένει τρώει το αχλάδι.

من ينتظر يأكل الكمثرى.

If you fall seven times, get up eight.

Yedi kere düşersen sekiz kere kalk.

Si te caes siete veces, levántate ocho.

אם נפלת שבע פעמים, קום שמונה.

Si tu tombes sept fois, relève-toi huit.

Se cadi sette volte, rialzati otto.

Se caíres sete vezes, levanta-te oito.

Αν πέσεις επτά φορές, σήκω οκτώ.

إن سقطت سبع مرات فانهض ثماني.

Where there is life, there is hope.

Hayat olan yerde umut vardır.

Donde hay vida, hay esperanza.

איפה שיש חיים, יש תקווה.

Là où il y a de la vie, il y a de l'espoir.

Dove c'è vita, c'è speranza.

Onde há vida, há esperança.

Όπου υπάρχει ζωή, υπάρχει ελπίδα.

حيث توجد الحياة يوجد الأمل.

Those who walk the straight path walk the narrow path.

Doğru yolda yürüyenler dar yolda yürür.

Los que caminan por el camino derecho caminan por el camino estrecho.

מי שהולכים בדרך הישרה הולכים בדרך הצרה.

Ceux qui marchent sur le droit chemin marchent sur le chemin étroit.

Chi cammina sulla retta via cammina sulla via stretta.

Os que caminham pelo caminho direito caminham pelo caminho estreito.

Όσοι περπατούν στον ίσιο δρόμο περπατούν στον στενό δρόμο.

الذين يسيرون في الطريق المستقيم يسيرون في الطريق الضيق.

A story of the house does not go out to the square.

Evin hikâyesi meydana çıkmaz.

Cuento de casa no sale a la plaza.

סיפור הבית לא יוצא לכיכר.

L'histoire de la maison ne sort pas sur la place.

Il racconto di casa non esce in piazza.

Conto de casa não sai para a praça.

Η ιστορία του σπιτιού δεν βγαίνει στην πλατεία.

حكاية البيت لا تخرج إلى الساحة.

What makes a husband happy is the good life his wife gives him.

Kocayı mutlu eden, karısının ona verdiği güzel hayattır.

Lo que hace gozar al marido es la buena vida que le da la mujer.

מה שמענג את הבעל הוא החיים הטובים שהאישה נותנת לו.

Ce qui fait jouir le mari, c'est la bonne vie que lui donne sa femme.

Ciò che fa godere il marito è la bella vita che gli dà la moglie.

O que faz o marido gozar é a boa vida que a mulher lhe dá.

Αυτό που κάνει τον σύζυγο να απολαμβάνει είναι η καλή ζωή που του δίνει η γυναίκα.

ما يسعد الزوج هو الحياة الطيبة التي تمنحها له زوجته.

One sows, another enjoys it.

Biri eker, başkası tadını çıkarır.

Uno siembra, otro lo disfruta.

אחד זורע, אחר נהנה.

L'un sème, l'autre en profite.

Uno semina, un altro se lo gode.

Um semeia, outro desfruta.

Ο ένας σπέρνει, ο άλλος το απολαμβάνει.

واحد يزرع وآخر يتمتع.